میرزاخانی تحصیلات خود را تا مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه صنعتی شریف در رشته ریاضی ادامه داد. پس از آن در سال ۲۰۰۴ مدرک دکترای خود را از دانشگاه هاروارد اخذ کرد. در سال ۲۰۰۵ او به همراه ۹ محقق دیگر به عنوان ۱۰ استعداد درخشان جوان در آمریکا مورد تقدیر قرار گرفتند. این جایزه به محققانی تعلق میگیرد که در حوزه های ابتکاری و به دور از چشم عموم مشغول به فعالیت اند. در سال ۲۰۰۹ به دلیل دستاوردهایش در ریاضی برنده جایزه بلومنتال شد و دلیل آن خلاقیت استثنائی در مبحث مرتبط به تز دکترای او بود. در سال ۲۰۱۰ نیز او موفق شد یکی از فرضیات ریاضی (شار زلزله) که مدت ها بی جواب مانده بود را به اثبات برساند. فعالیت او در زمینه کشف ریاضی و دنیای درون آن ادامه داشت، تا آنجا که در سال ۲۰۱۴ موفق به کسب مدال فیلدز، بالاترین نشان علمی رشته ریاضیات شد. او نخستین زن و نخستین ایرانی بود که موفق به کسب این نشان ارزشمند شده است.

این شاید اولین بار و مسلماً آخرین باری بود که در جنگ برابر حریف خود تسلیم شد. در سال ۱۳۷۶ زمانی که اتوبوس حامل دانشجویان نخبه ریاضی از اهواز به سمت تهران در حرکت بود، به دره سقوط کرد. در طی این حادثه شش نخبه ریاضی و برندگان مدال طلای المپیاد جهانی درگذشتند و مریم از دانشجویان بازمانده این حادثه بود. امروز اما تنها چند روز از خبر بستری شدن او در بیمارستان نگذشته بود، که با خبر فوت او در شوک فرو رفتیم. او به دلیل ابتلا به سرطان در بیمارستان بستری بود. میرزاخانی در حدود ۴ سال بود که به سرطان سینه مبتلا بود و در روزهای پایانی این بیماری به مغز استخوان وی سرایت کرده بود. مریم میرزاخانی یک دختر، یک همسر و یک مادر موفق بود. همسر او یان وندراک دانشیار ریاضی دانشگاه استنفورد و اهل جمهوری چک است. حاصل ازدواج آنها دختری به نام آناهیتا می باشد.

با آرزوی آرامش ابدی برای مریم میرزاخانی و تسلی خاطر برای پدر، مادر، همسر، فرزند و دیگر عزیزان این بانوی نابغه، این فقدان بزرگ را به جامعه ایرانی تسلیت عرض میکنیم.